Interview: Jan Reinier de Jong

Energietransitie is een hot item, van zonnepanelen tot windmolens. Maar in het nieuws is dan ook vaak terug te lezen dat het ‘stroomnet’ vol zit. Wat je produceert aan energie wil je natuurlijk het liefst bewaren in een batterij/accu, zodat je deze weer kan gebruiken als het nodig is. Als je aan energieopslag denkt, dan kom je al snel terecht bij Jan Reinier de Jong. Oud student van Aeres Hogeschool en tevens het eerste agrarische bedrijf met energieopslag in Nederland!

Toen Jan Reinier werd gevraagd of hij mee wilde werken aan dit interview was het antwoord meteen ‘Ja, maar natuurlijk’. Dit is dan ook meteen het beeld dat je hebt als je zijn Twitter of LinkedInpagina ziet. Hij krijgt vele verzoeken en vragen van mensen die langs willen komen. Jan Reinier de Jong heeft van 1992 tot 1996 gestuurd aan de HAS in Dronten. Hier heeft hij de opleiding Tuin- en Akkerbouw afgerond, met plantenteelt. Daarnaast geeft hij meteen aan ‘Ik heb ook medeoprichter van het herendispuut Avus Agicola Era’, en dat hij nog steeds met dit herendispuut veel contact heeft. ‘Zo ook het laatste reünie feest, twee maanden geleden, was hij weer van de partij’. Ook heeft hij nog wat commissie werk gedaan tijdens zijn studententijd.

Na zijn studie is hij meteen gaan werken bij zijn ouders op het akkerbouwbedrijf. Naast het werken op het akkerbouwbedrijf doet Jan Reinier veel bestuurs- en ledenraadswerk. Daarnaast heeft hij een gezin met drie dochters. Op dit moment doet hij dan ook alleen nog bestuurswerk is van ‘Agrarische Natuur Drenthe’. Het bedrijf heeft zo´n 150 ha grond, waarvan 20 ha zonnepark en 130 ha akkerbouwgrond, in eigendom en heeft als hoofdtak pootaardappelen en suikerbieten.

Energieopslag

Naast het akkerbouwbedrijf is energie zeer belangrijk op het bedrijf. Sinds 2012 liggen op alle schuren en daken zonnepanelen, het bedrijf heeft er 1057 in totaal. Hierdoor kan Jan Reinier ruimvoldoende energie produceren voor zijn eigen bedrijf. Hij produceerde zoveel dat hij het zonde vond dat de energie weg ging en dat hij deze niet kon opslaan voor ’s avonds als het bedrijf juist de energie nodig had om de aardappels te koelen in de schuur. Jan Reinier ‘daarnaast is de grootste reden om de kosten van energie te verlagen. De rekening van energie werd in de jaren steeds hoger’. Jan Reinier kwam in gesprek met het bedrijf Petawatts, waardoor het project werd opgestart om energie op te slaan. Vanuit deze gesprekken kwam naar voren dat een lithium-ion batterij de beste oplossing was. In 2015 werd de batterij geplaatst op het bedrijf in een zeecontainer. Deze staat buiten op het erf. Jan Reinier: je kunt past duurzame energie produceren, als er geen subsidie op zit. Het moet op zichzelf rendabel wezen’

Via een softwaresysteem wordt er bepaald wanneer energie opgeslagen kan worden en wanneer er stroom geleverd moet worden. Daarnaast kan het systeem stroom opslaan als er een negatieve stroomprijs is en bij een positieve stroomprijs weer terug leveren. Ook kan Jan Reinier aangeven wanneer de aardappels in de schuur zitten. Op dat moment houdt het systeem ook bij wanneer deze gekoeld moet zijn en levert de batterij de stroom terug naar het koelingssysteem in de aardappelschuur. De opslagcapaciteit van de batterij is 294 kWh, dit is hetzelfde voor 9 maanden aan energie voor één gezinshuis.

Beregening

Doordat er steeds meer droogte is in Nederland moet er steeds meer beregend worden. Jan Reinier is dan ook overgestapt op de elektrische beregeningsinstallatie. Hierdoor kan, als het in de zomer warm en droog is, de beregeningsinstallatie werken van de stroom die via de zonnepanelen binnenkomt. De kosten van beregenen is dan ook veel lager dan bij een gemotoriseerde haspel. Het gaat om een elektrische pomp i.p.v. diesel. De haspel wordt op waterkracht aangedreven. Bijkomend voordeel is dat het ook geen CO2 en stikstof uitstoot. In 2020 hebben ze een extra bron aangeslagen op 90 meter diepte. Met PVC buizen onder de grond wordt het water gepompt naar alle percelen. Er is zelfs een buis onder de N34 geplaatst, zodat het water aan de andere kant van de grotere weg kan komen. Door de beregeningscomputer kan er zone beregening toegepast worden. Hierdoor kan er gericht op een plek meer of minder water gegeven worden. 

Verduurzaming

Naast de energietransitie is Jan Reinier druk met agrarisch natuurbeheer, zowel op zijn eigen bedrijf als bij de Agrarische Natuur Drenthe waar hij bestuurslid is. Jan Reinier ‘Ik ben al voor een lange tijd bezig met biodiversiteit. In het verleden heb ik samengewerkt met Stichting Veldleeuwerik. Daarnaast is goede bodemkwaliteit zeer belangrijk op ons bedrijf en daarom meten we veel’. Op 9 hectare grond wordt agrarisch natuurbeheer uitgevoerd. Naast de bloemen bij de akkerranden hebben ze op het bedrijf ook akkervogel voervelden en hebben ze in hun gebied nog de knoflookpad. Deze ‘kikker’ staat op de rode lijst soort, maar komt bij hun voor.

Sinds 2020 doet Jan Reinier mee met de nachtvlindertelling vanuit de BIMAG (Boeren Insecten Monitoring Agrarisch Gebied), De Vlinderstichting en LTO. ‘Dit is het 4e jaar dat hij meedoet, eerst samen met zijn oudste dochter en nu samen met zijn middelste dochter.’ Hierbij worden emmers geplaats met ledverlichting waar de nachtvlinders op afkomen. Na die tijd worden alle nachtvlinders gefotografeerd en geteld. In totaal zijn er wel 388 nachtvlinders gevonden in één jaar tijd! De aantallen per nacht verschillen, dit heeft te maken met temperatuur en maanstand. Deze tellingen zijn nodig  om te kijken of de biodiversiteit wel echt achteruitgaat door de werkzaamheden van agrariërs. Daarnaast heeft elk gebied zijn eigen vlindersoorten. Vaak wordt er gezegd dat het aantal insecten afneemt, toch ziet Jan Reinier dit helemaal niet. Ook ziet hij geen verschil in aantallen vlinders bij de verschillende soorten kruidenmengsels die er zijn. Maar tussen een kruidenrand en grasland ziet hij wel degelijk verschillen.

Jan Reinier; ook hebben we aantal loopkevers geteld op 3 percelen. Dit geeft namelijk aan hoe het met de top van het bodemleven gaat.'' Hierbij werden bekers in de grond gezet en werd na een tijd gekeken hoeveel kevers in de bekers zaten. De bekers zaten helemaal vol en er konden helemaal geen nieuwe kever bij. Dit geeft wel aan dat de bodemleven goed was bij ons en ook bij de andere ondernemers. "boeren en natuur gaan zeker goed samen!"